19.09.2019 / 10:02 Okunma Sayısı: 56

Özel Eğitim Öğretmeni Çağla Kılınç

OTİZMDE ERKEN TANI BELİRTİLERİ

Normalde yeni doğmuş bir bebek yaşamının ilk iki, üç ya da dört haftasında otistik bir yaşam içindedir. Dış dünyayla ilişkisi yalnızca gereksinimleriyle ilgilidir. Çevresindeki kişilerin kendisine yakınlaşmasına ya da uzaklaşmasına pek tepki göstermez. Üçüncü ya da dördüncü haftadan itibaren bebekler bu durumdan çıkmaya başlarlar. Öncelikle anneyle bir iletişim geliştirir ve anneyi diğerlerinden ayırt ederler. Otistik çocuklar için özellikle ilk yıllarda annenin diğer insanlardan bir farkı yok gibidir.
Otizmin erken dönem belirtileri şöyle sıralanabilir:
1.Göz temasında atipiklik, gözle izlemede eksiklik,karşılıklı dikkatin gelişmemesi
2.İsmi ile çağrıldığında yönelmenin olmaması,
3.Taklit etmede eksiklik
4.Sosyal gülümsemenin olmaması
5.Sosyal ilgi azlığı ve garip davranışlar sergileme (sürekli elini bir yere vurma, arabanın tekerleğini çevirme gibi),
6. 12. aydan itibaren anlamsız sesler çıkarma, el-kol-baş hareketlerinin olmaması
7.16.ayda tek sözcüklerin olmaması
8. 24.ayda kendiliğinden iki sözcüklü cümlelerin olmaması,anne-babanın oyun ve etkileşim çabalarına tepki vermeme
9.Stereotipik hareketler
10.Yüz ifadesinin olmaması(sanki duygusuzmuş izlenimi uyandırma)
11.Uyaranlara karşı tuhaf tepki (hafif gürültüye abartılı tepki),
12.Ebeveynlerin ilgisini çekmeye çalışmama
13.Bakım verenler tarafından anlaşılmaz ve rahatlatılamaz huzursuzluk.
14.Nesnelerle insan yüzünden daha fazla ilgilenme
15.Kendi ilgilendiği nesnelere başkalarının dikkatini çekmeye çalışmama
16. Oyuncaklara sınırlı ilgi ya da uygun olmayan şekilde oynama ,hayali oyun geliştirememe
17.İstediği nesneyi doğrudan işaret parmağını kullanarak göstermeme Tüm bu belirtiler içinde konuşma gecikmesi en dikkat çeken ve ilk fark edilen belirtidir (Zwaigenbaum,2001). Dolayısıyla konuşma gecikmesinin genellikle görülmediği, yüksek fonksiyonlu otistik çocukların, fark edilmesi, sosyal problemlerin ortaya çıkmaya başladığı 4-5 yaş ya da okul dönemine rastlamaktadır
Ancak erken çocukluk döneminde otizmi ayırt etmede dil gelişimiyle ilgili güçlüklere odaklanmak yerine anormal sosyal karşılık verme ve çeşitli sosyal güçlüklere odaklanmanın gerekli olduğunu söyleyen bulgular vardır.
Baron-Cohen, Charman, Wheelwright, Swettenham, Cox, Drew (2000)’e göre normal gelişen çocuklarda görülen ortak dikkat(joint attention) ve mış gibi oyun (pretend play) davranışlarının otistik çocuklarda erken dönemde görülmemesi, en önemli iki belirtiyi oluşturur. Ortak dikkat; başka bir kişiyle birlikte işaret etme, gösterme, izleme yöntemlerini kullanarak dikkatin ortaklaşa odaklanması becerisidir.
Bu beceri çocukların başkalarıyla etkileşim içinde öğrenmelerine yardım eder.
Kelimeleri doğru anlama ya da neye dikkat etmesi gerektiğini ayırt etme ortak dikkat
becerisiyle öğrenilebilir. Baron-Cohen, Charman, Wheelwright, Swettenham, Cox, Drew (2000), ortak dikkatin, bir bebeğin zihin okuma yetisinin en erken ifadesi olduğunu bildirmişlerdir. Burada diğer kişinin neyle ilgilendiğini fark etme vardır. Ortak dikkat becerilerinden birisi olan işaret parmağını kullanarak işaret etme de oldukça önemlidir. Otizmin taranmasında üzerinde durulan sosyal amaçlı (ilgi alanlarını paylaşma için işaret etme) işaret etme davranışıdır. Mış gibi oyun ise çocuğun bir nesneyi başka bir nesnenin yerine kullanmasıyla şekillenen bir oyun türüdür. Çocuğun bu oyunu oynayabilmesi için hayal gücünün gelişmiş olmasını ve zihin okumayı da gerektirebilir.
Özel Eğitim Öğretmeni
Çağla Kılınç

paylaş

ARŞİV HABERLER

SOSYAL AĞLAR

ZİYARETÇİ SAYISI

128.084 kişidir.