Samandağ’da geçtiğimiz pazartesi günü etkili olan yağış sonrası birçok noktada su baskınları yaşanırken, afet sonrası inşa edilen konutların bulunduğu bölgede meydana gelen olay endişeleri artırdı.
Mağaracık 1. Etap TOKİ konutlarında istinat duvarının çökmesi, afet sonrası inşa edilen yapıların niteliğine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. Çöken duvarın ardından sürüklenen toprak kütlesinin binaların girişine kadar ulaşması, olası bir facianın kıl payı atlatıldığını ortaya koydu.
Olay, tek başına bir vaka değil. Son dönemde farklı illerden gelen benzer haberler, sorunun daha geniş bir tabloya işaret ettiğini gösteriyor. Adıyaman’da yeni yapılan deprem konutlarının ilk yağışta su altında kaldığı, Kilis' te yağış ile birlikte zemin çökmesi, Hatay’da yeni yerleşim alanlarında su baskınlarının yaşandığı, Bitlis’te ise TOKİ konutlarının bodrum katlarını su bastığı biliniyor.
ORTAK NOKTA: ALTYAPI VE DENETİM
Söz konusu olayların ortak noktası altyapı, drenaj sistemleri ve zemin planlamasına ilişkin eksiklik iddiaları. Uzmanlara göre yağışın kendisi değil, bu tür yapıların bulunduğu alanlardaki mühendislik ve planlama hataları riski büyütüyor.
Afet sonrası hızlı konut üretimi sürecinde denetim mekanizmalarının ne ölçüde işletildiği ise yanıt bekleyen sorular arasında yer alıyor.
“SAYI MI, NİTELİK Mİ?”
Depremzedeler için yürütülen konut projelerinde sıkça dile getirilen “kısa sürede çok sayıda konut üretimi” hedefi, bu yapıların güvenliği ve yaşam kalitesi tartışmasını da beraberinde getiriyor.
Sahadan yükselen tepkiler, meselenin yalnızca barınma değil, güvenli yaşam hakkı olduğunu ortaya koyuyor.
DOĞA OLAYI AFETE NASIL DÖNÜŞÜYOR?
Uzmanlar, doğa olaylarının afete dönüşmesinde en kritik faktörün insan müdahalesi olduğunu vurguluyor. Yanlış zemin seçimi, yetersiz drenaj ve eksik denetim, yağış gibi olağan doğa olaylarını riskli hale getiriyor.
Samandağ’da yaşanan istinat duvarı çökmesi de bu tartışmanın somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
YANIT BEKLEYEN SORULAR
Bu projelerde zemin etütleri yeterli yapıldı mı?
Drenaj ve altyapı sistemleri neden yetersiz kaldı?
Yapım süreci kimler tarafından, nasıl denetlendi?
Benzer riskler taşıyan başka yerleşimler var mı?
“Felaketi yaşamış bu halka bu reva mı?” sorusu, artık yalnızca bir tepki değil; yanıt bekleyen bir kamu meselesi olarak öne çıkıyor.
