Hatay’da su kaynaklarının korunması ve kuraklıkla mücadele için alınan kararlar bildirgeyle kamuoyuna duyuruldu.
Hatay Akademik Meslek Odaları Koordinasyon Kurulu (HAMOK) ile Doğu Akdeniz Çevre Dernekleri (DAÇE), 6 Aralık 2025’te düzenledikleri “Su ve Kuraklık Çalıştayı”nda alınan kararları içeren bildirgeyi kamuoyuyla paylaştı. Bildirgede, deprem sonrası altyapı sorunlarıyla daha da derinleşen su krizi vurgulanırken, kent için acil bir “su güvenliği seferberliği” başlatılması çağrısı yapıldı.
HATAY’DA SU KRİZİ DERİNLEŞİYOR
Bildirgeye göre, Hatay iklim krizinin etkilerini en yoğun hisseden illerden biri konumunda. Kuraklık, su kaynaklarındaki azalma ve 6 Şubat depremleri sonrası altyapının hasar görmesi, su yönetimini kırılgan hâle getirdi. Suyun ekonomi, tarım, halk sağlığı ve yaşam kalitesi açısından hayati bir unsur olduğu ifade edilerek, “Su yoksa yaşam da yoktur” denildi.
Yanlış tarım politikaları, plansız sanayileşme, çarpık kentleşme, sulak alanların korunmaması, vahşi madencilik ve küresel iklim krizi nedeniyle su varlıklarının hem miktar hem de kalite açısından hızla gerilediğine dikkat çekildi. Doğu Akdeniz Havzası’nda son 15 yılda yaklaşık yüzde 40 oranında su kaybı yaşandığı ve Çukurova’nın ciddi bir su krizine yaklaştığı bildirildi.
ÇALIŞTAYDA KRİTİK BAŞLIKLAR ELE ALINDI
Panelde Hatay’daki su kaynaklarının potansiyeli ve mevcut durumu, kuraklık eğilimleri, çiftçilerin yaşadığı sorunlar ve kuraklığın insan sağlığı üzerindeki etkileri tartışıldı. Çalışma masalarında kısa ve orta vadeli çözüm önerileri değerlendirildi. Özellikle yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının korunması, tarımsal su tüketiminin azaltılması, kentsel ve evsel su kullanımında tasarruf önlemleri ile atık suyun yeniden kullanımı öne çıktı.
SU KANUNU VE MASTER PLAN ÖNERİSİ
HAMOK ve DAÇE, su yönetiminde hukuki boşlukların giderilmesi için kamu yararını gözeten kapsamlı bir “Su Kanunu” çıkarılması gerektiğini belirtti. Kanunun, suya duyarlı şehir planlaması, havza bazlı koruma ve taşkın-kuraklık yönetim planları ile yağmur suyu hasadı ve gri su geri kazanım sistemlerini kapsaması gerektiği ifade edildi.
Ayrıca HATSU tarafından kuraklık risk haritalarının hazırlanması, Kuraklık Faaliyet Planı oluşturulması ve 2026-2056 yıllarını kapsayan içme suyu, atık su ve yağmur suyu yönetimi için master plan hazırlanması önerildi. Olası susuzluk dönemlerinde uygulanacak tedbirlerin önceden belirlenmesi gerektiği vurgulandı.
ASİ NEHRİ VE AMİK GÖLÜ İÇİN ÖZEL ÇAĞRI
Asi Nehri’nde kirliliğin önlenmesi ve doğal akışın korunması için havza bazlı bir rehabilitasyon projesi başlatılması gerektiği kaydedildi. Nehrin doğduğu noktadan denize döküldüğü yere kadar sınır aşan bir su kaynağı olduğu hatırlatılarak, ilgili ülkelerle uluslararası iş birliği çağrısı yapıldı.
Kurutulan Amik Gölü’nde ekolojik dengenin yeniden sağlanması için bilim kurulunun oluşturulması ve uzun vadeli restorasyon çalışmalarının başlatılması gerektiği bildirildi.
TARIMDA SU TASARRUFU ZORUNLU OLMALI
Tarımsal sulamada vahşi sulama yöntemlerinden vazgeçilmesi, damlama ve yağmurlama sistemlerinin yaygınlaştırılması için çiftçilere hibe ve destek sağlanması gerektiği belirtildi. Arıtılmış atık suların tarımsal sulamada kullanımı, kapalı sulama sistemlerine geçiş ve ekolojik tarım uygulamalarının teşvik edilmesi önerildi. Depremden etkilenen çiftçilere özel destek programlarının devreye alınması gerektiği de bildirgede yer aldı.
SANAYİ VE MADENCİLİĞE SIKI DENETİM
Su kaynakları üzerinde baskı oluşturan beton santralleri, taş ocakları ve maden ocaklarının kaldırılması gerektiği, vahşi madencilik faaliyetlerinin engellenmesi ve aşırı su tüketen sanayi tesislerinin rehabilite edilmesi çağrısı yapıldı. Arıtılmış su kullanımının zorunlu hâle getirilmesi ve teknik olarak kirliliği önleyemeyen tesislerin kapatılması önerildi. Atık su deşarjlarının “sıfır tolerans” ilkesine göre denetlenmesi gerektiği vurgulandı.
TOPLUMSAL FARKINDALIK VE ŞEFFAFLIK
Su tasarrufu ve su kirliliğinin önlenmesi için kamu spotları, eğitim programları ve bilinçlendirme kampanyalarının artırılması gerektiği ifade edildi. Kamu kurumlarının doğru ve şeffaf bilgi paylaşımı önemle vurgulandı.
Bildirgede, “Hatay’da su güvenliği seferberliği başlatılmalıdır. Aksi halde kentin su geleceği miktar ve kalite açısından yetersiz ve kırılgan hâle gelecektir” denildi. İklim, su, enerji, tarım ve ekosistem politikalarının havza ölçeğinde bütüncül ve katılımcı bir anlayışla planlanması gerektiği belirtildi. HAMOK ve DAÇE, çalıştayda alınan kararların uygulanmasını takip edeceklerini ve gelişmeleri kamuoyuyla paylaşacaklarını duyurdu.
