İnsan Hakları Derneği (İHD) İskenderun Şubesi tarafından, şubenin bulunduğu konteyner önünde 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü kapsamında bir basın açıklaması gerçekleştirildi. Açıklamayı İHD Merkez Çocuk Hakları Komisyonu adına, İHD İskenderun Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Şevket Anlar okudu. Basın açıklamasına emek ve demokrasi güçleri de katıldı.
“ÇOCUK İŞÇİLİĞİ BİR HAK İHLALİDİR”
Açıklamada çocuk işçiliğinin; eğitim, sağlık, oyun, dinlenme, gelişim ve korunma haklarının ihlali olduğu vurgulandı. Çocukların çalışma yaşamına yönelmesinin bireysel tercihlerden değil; yoksulluk, eşitsizlik, sosyal koruma eksiklikleri ve çocuk haklarını gözetmeyen politikaların sonucu olduğu ifade edildi.
Türkiye’de çocuk işçiliğinin giderek daha görünür ve ağır bir sorun haline geldiği belirtilen açıklamada, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine de yer verildi. Buna göre 2025 yılında en az 94 çocuğun çalışırken yaşamını yitirdiği, son 13 yılda ise iş cinayetlerinde hayatını kaybeden çocuk sayısının en az 836 olduğu aktarıldı. Yaşamını yitiren çocukların önemli bir bölümünün tarım, sanayi, hizmet ve inşaat sektörlerinde çalıştığı belirtildi.
MESEM VE EĞİTİM TARTIŞMALARI
Açıklamada, çocuk işçiliğinin yaygınlaşmasında Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamalarının etkisine dikkat çekildi. Çok sayıda çocuğun haftanın büyük bölümünü işyerlerinde geçirdiği, bu durumun eğitim hakkını zayıflattığı ve çocukları denetimsiz çalışma koşullarına açık hale getirdiği ifade edildi.
MESEM kapsamında çalıştırılan çocukların yaşamını yitirmesinin, sistemin çocuk hakları açısından yeniden değerlendirilmesini zorunlu kıldığı kaydedildi.
ÇOCUK ADALETİ VE YARGI PAKETİ ENDİŞESİ
Açıklamada ayrıca 12. Yargı Paketi kapsamında çocuklara ilişkin gündeme gelen düzenlemelerin çocuk hakları açısından kaygı verici olduğu belirtildi. Suça sürüklenen çocuklara yönelik daha ağır ve cezalandırıcı yaklaşımların, çocuk adalet sisteminin temel ilkeleriyle çeliştiği ifade edildi.
Çocukların cezalandırılması yerine, onları suça iten yoksulluk, eğitimden kopuş ve sosyal dışlanma gibi nedenlerin ortadan kaldırılması gerektiği vurgulandı. Çocuk adalet sisteminin onarıcı adalet ve toplumsal uyum ilkeleri üzerine kurulması gerektiği belirtildi.
“ÇOCUKLARIN YERİ OKULLARDIR”
Açıklamada Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ye atıf yapılarak, devletin çocukları her türlü ekonomik sömürüden, şiddetten ve istismardan korumakla yükümlü olduğu hatırlatıldı.
İHD Çocuk Hakları Komisyonu tarafından yapılan çağrıda, çocuk işçiliğinin tüm biçimlerinin sona erdirilmesi, MESEM uygulamalarının sonlandırılması, çocukları işçiliğe iten yoksulluk ve eşitsizlik koşullarına karşı sosyal politikaların güçlendirilmesi ve tüm çocuklar için nitelikli, ücretsiz ve erişilebilir eğitimin güvence altına alınması talep edildi.
Açıklama, “Çocuklar ucuz işgücü değildir. Çocukların yeri fabrikalar değil, okullar ve güvenli yaşam alanlarıdır” ifadeleriyle sona erdi.
