SES Hatay Şubesi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçesinin toplumsal ihtiyaçları karşılamadığını, yurttaşları hak temelli hizmetlerden uzaklaştırıp bağımlılığı artıran bir yapıya dönüştürdüğünü belirtti.
Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Hatay Şubesi bir basın açıklaması yaparak, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçesinin toplumun artan sosyal ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olduğunu vurguladı. Açıklamayı SES Hatay Şube Hukuk Sekreteri Zeynep Kırıkkaya okudu.
Kırıkkaya, Türkiye'nin 2024–2026 döneminin ekonomik krizler, yüksek enflasyon, gelir eşitsizliği ve toplumsal refah kayıplarının arttığı bir süreç olduğunu belirterek, “Artan yoksulluk ve toplumsal buhranlar sosyal hizmet ihtiyacını artırırken, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçesi reel olarak daralmış, kamusal hizmetlerin niteliği zayıflamıştır,” dedi.
Bakanlık bütçesinin 2022'de merkezi bütçenin yüzde 3,77'sini oluşturduğunu, bu oranın 2025'te yüzde 2,5'e kadar gerilediğini aktaran Kırıkkaya, 2026'da yüzde 2,8'e çıkacağı öngörülse de bu artışın toplumun ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olduğunu belirtti.
ENGELLİ VE YAŞLI HİZMETLERİNDE YETERSİZLİK
Kırıkkaya, engelli ve yaşlı nüfusun toplam nüfusun önemli bir bölümünü oluşturduğunu ancak bu kesim için ayrılan bütçenin artırılmadığını ifade etti. Engelli hizmetlerinin nakdi yardımlara indirgenmesinin, erişilebilirlik ve bakım hizmetlerinde ciddi sorunlar yarattığını belirtti.
SES olarak şu önerilerde bulundular:
Her ilde “Engelsiz Kent Eylem Planı” hazırlanmalı,
Kamu huzurevlerinin kapasitesi artırılmalı,
Özel sektöre aktarılan kaynaklar kamuya yönlendirilmeli,
Engelli istihdamı teşvik ve yaptırımlarla güçlendirilmelidir.
KADIN POLİTİKALARINDA GERİLEME
Basın açıklamasında, toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarının geri plana itildiği vurgulandı. 2024 yılında 394 kadın cinayeti ve 258 şüpheli kadın ölümü yaşandığına dikkat çekilerek, “Kadınlara ayrılan bütçe geriletilmiş, toplumsal cinsiyet eşitliği yaklaşımı bütçeden tamamen çıkarılmıştır,” denildi.
SES'in bu konudaki önerileri şöyle sıralandı:
Kadınlar için bağımsız bütçe kalemi oluşturulmalı,
6284 sayılı yasa eksiksiz uygulanmalı,
İstanbul Sözleşmesi yeniden yürürlüğe girmeli,
Kadın politikaları aile eksenine sıkıştırılmamalıdır.
ÇOCUKLAR İÇİN YETERSİZ KORUMA
Türkiye'de çocuk nüfusunun yüzde 26 olmasına rağmen, çocuklara ayrılan bütçenin yüzde 8'in altında kaldığına dikkat çekildi. Çocuk koruma sistemindeki personel yetersizliği, fiziki koşulların zayıflığı ve ihmal–istismar vakalarındaki artışa vurgu yapıldı.
SES, çocuk haklarının güçlendirilmesi için şu talepleri dile getirdi:
Her ilde Çocuk Hakları İzleme Birimi kurulmalı,
Kurum bakımının niteliği ve personel sayısı artırılmalı,
Hizmetlerde özel sektöre bağımlılık sona erdirilmelidir.
SOSYAL YARDIMLAR BAĞIMLILIĞI ARTIRIYOR
Açıklamada, sosyal yardımların bütçede en hızlı büyüyen kalemlerden biri olduğu ancak bu yardımların yoksulluğu azaltmak yerine bağımlılığı artırdığı ifade edildi.
SES'in önerileri şöyle sıralandı:
Sosyal yardımlarda şeffaf veri sistemi oluşturulmalı,
Yardım alanlara istihdam programları sunulmalı,
Yardımlar siyasi araç değil, hak temelli bir mekanizma olmalıdır.
“SOSYAL ADALET VE TOPLUMSAL BARIŞTAN UZAK BİR BÜTÇE”
Kırıkkaya, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçesinin sosyal adalet ve toplumsal barış hedeflerinden uzak, bağımlılık ilişkilerini pekiştiren bir yapıya dönüştüğünü söyledi. Ekonomik krizler karşısında sosyal korumanın zayıfladığına, yurttaşların hak temelli değil, yardım temelli bir sistemin içine sıkıştırıldığına dikkat çekti.
ŞEFFAF VE KORUYUCU SOSYAL HİZMET İÇİN TALEPLER
SES Hatay Şubesi, şu taleplerin hayata geçirilmesi çağrısında bulundu:
Bütçe süreci demokratik, katılımcı ve şeffaf yürütülmelidir.
Sosyal hizmetler hak temelli sunulmalı, siyasi çıkar ilişkilerinden arındırılmalıdır.
BM Çocuk Hakları Sözleşmesi'ndeki çekinceler kaldırılmalıdır.
Sosyal hizmet bütçelerinde kesinti değil, ihtiyaç temelli artış yapılmalıdır.
Yardım alanlara yönelik siyasi baskı ve bağımlılık mekanizmaları son bulmalıdır.
Afet, salgın ve ekonomik krizler göz önüne alınarak koruyucu bütçe planlanmalıdır.
Göçmen ve mültecilere yönelik insani politikalar geliştirilmelidir.
“SOSYAL HİZMET EMEKÇİLERİNE ADALET İSTİYORUZ”
Açıklamada, sosyal hizmet emekçilerinin de zor koşullarda çalıştığı, düşük ücretler ve keyfi görevlendirmelerle karşı karşıya bırakıldığı vurgulandı.
SES Hatay Şubesi, sosyal hizmet emekçileri için şu taleplerde bulundu:
Sosyal hizmet emekçilerine yoksulluk sınırı üzerinde ücret verilmelidir.
Yatılı kurum çalışanlarının ek ödeme puanları artırılmalı, tüm kadrolar eşitlenmelidir.
Meslek tanımları netleştirilmeli, keyfi görevlendirmeler son bulmalıdır.
Mülakat sistemi kaldırılmalı, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleri güçlendirilmelidir.
Foto-Haber: Neslihan Sağaltıcı
