Uzmanlar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ziyareti öncesi başlatılan “düzenli görünüm” operasyonlarının Antakya’nın tarihi yapıları için geri dönülmez tahribata yol açtığını belirtti. Restoratörler ve sanat tarihçileri acil durdurma çağrısı yaptı.
Antakya’da son günlerde, özellikle gece operasyonlarıyla çok sayıda yapının birer birer “temizlendiğini” söyleyen uzmanlar, şunları kaydetti:
“Şu anki bilgilerimize göre; Mahallem Otel, Barudi Cafe, Kavinn Otel, Avlu Restaurant, Müzeyyen Restaurant ve Çiçekli Konak Butik Otel, ilk etapta yıkılan yapılar oldu. Asi Nehri’nin Saray Caddesi tarafında ayakta kalabilmiş yapılar da maalesef artık yok.”
CUMHURBAŞKANI ZİYARETİ ÖNCESİ “DÜZENLİ GÖRÜNÜM”
Cumhuriyet’ten Öznur Oğraş Çolak’ın haberine göre, Antakya Kentsel Sit Girişimi tarafından kaleme alınan açık mektupta şu ifadeler yer aldı:
“17 Eylül’de gelen bir ‘imdat’ çağrısı; Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Antakya ziyareti öncesinde etrafın ‘düzenli’ görünmesi uğruna, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından bir karar alındı ve harap görünüm veren tüm yapıların kaldırılması için kollar sıvandı.”
TARİHİ DOKU AĞIR HASAR ALMIŞTI
Açıklamada, “Antakya’yı Antakya yapan en az 150 yıllık tarihi doku, ağır hasar almıştı ama ayağa kaldırılabilecek çok sayıda orta hasarlı yapı hâlâ ayakta ve kurtarılabilecek durumdaydı” denildi. Uzmanlar durumu şöyle özetledi:
“2023 yılının haziran ayında Kültür ve Turizm Bakanlığı yöneticileri, tarihi dokudaki evlerin yüzde 80’e yakın bölümünü, sanat eseri niteliğindeki ahşap ve taş elemanların ayıklanmasına izin vermeden, uzmanların ve yerel halkın şiddetle itiraz etmesine rağmen, kepçelerle ortadan kaldırdı. Yoğun çabalar sayesinde geriye kalabilen az sayıda orta hasarlı tarihi konut yıkımdan kurtarılabildi.”
RESTORASYON ÖNCELİKSİZ KALDI
Uzmanlar, üç yıla yakın süredir Antakya’da yeni konut alanlarına odaklanıldığını, tarihi dokunun rehabilitasyonu için gerekli bütçelerin ayrılmadığını vurguladı. Restorasyonun yavaş, özenli ve taş taş işlenerek yapılması gereken bir süreç olduğuna dikkat çekildi. Açıklamada şu uyarı yer aldı:
“150 yıllık Osmanlı konut dokusundan günümüze kalabilmiş izleri ‘mıntıka temizliği’ yaparak yok etmek büyük bir hatadır. Tarihe saygı, geçmişten kalabilmiş izleri korumakla olur. Temizlik adı altında yapılan hızlı ve hoyrat operasyon, daha fazla yapı yok olmadan acilen durdurulmalıdır.”
Foto-Haber: Nezahat Fırıncıoğulları
