DEPREM BÖLGESİNDE ENGELLİLER İÇİN ERİŞİLEBİLİR YAŞAM ÇAĞRISI

İHD Hatay Şubesi, açıklamasında “Engellilerin temel hakları hâlâ güvence altında değil” dedi.

İnsan Hakları Derneği, 6 Şubat depremlerinin üzerinden uzun süre geçmesine rağmen deprem bölgesinde yaşayan engelli bireylerin ağır hak ihlalleriyle karşı karşıya kaldığını belirterek, erişilebilirlik ve sağlıklı yaşam hakkının acilen güvence altına alınması çağrısında bulundu.

Dernek tarafından yapılan açıklamada, bölgede bozuk yollar, erişilebilir olmayan kaldırımlar, moloz yığınları, çukurlar ile toz ve çamur birikintilerinin engelli yurttaşların günlük yaşamını ciddi biçimde zorlaştırdığı, birçok kişinin sosyal hayattan tamamen koptuğu ifade edildi.

EVLERİNDEN ÇIKMAKTA ZORLANIYORLAR

Açıklamada, tekerlekli sandalye kullanan bireylerin bozuk yol ve kaldırımlar nedeniyle evlerinden çıkmakta büyük güçlük yaşadığı belirtildi.

Görme engelli yurttaşlar açısından ise hissedilebilir yüzeylerin yokluğu, yetersiz yaya geçitleri ve uygun olmayan aydınlatma nedeniyle yaşam güvenliğinin ciddi risk altında olduğu kaydedildi.

Deprem sonrası kurulan geçici ve kalıcı yaşam alanlarının önemli bir bölümünün engelli bireylerin ihtiyaçları gözetilmeden planlandığına dikkat çekilerek, asansörsüz yapılar, erişilemeyen ortak alanlar ve ulaşım sorunlarının sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere erişimi büyük ölçüde engellediği vurgulandı.

SAĞLIKLI ÇEVRE HAKKI DA İHLAL EDİLİYOR

İHD Hatay Şubesi, sorunun yalnızca fiziksel erişimle sınırlı olmadığını, aynı zamanda sağlıklı çevrede yaşama hakkının da ihlal edildiğini belirtti.

Açıklamada, altyapı eksiklikleri, yoğun toz, çamur, hijyen sorunları ve hava kirliliğinin engelli bireyler açısından ciddi sağlık riskleri oluşturduğu ifade edildi.

TOPLU TAŞIMA VE KAMU HİZMETLERİNE ERİŞİM KISITLI

Toplu taşıma araçlarında erişilebilirlik koşullarının yeterince sağlanmaması, engelli rampalarının çalışmaması veya denetlenmemesi nedeniyle hastaneler, rehabilitasyon merkezleri, okullar ve kamu kurumlarına ulaşımın büyük ölçüde imkânsız hale geldiği belirtildi.

Bu durumun engelli bireylerin bağımsız yaşam hakkını zayıflattığı, sosyal hayattan dışlanmalarına yol açtığı vurgulandı.

ERİŞİLEBİLİRLİK TEMEL HAKTIR

Açıklamada, Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve insan hakları hukukunun, engelli bireylerin eşit, güvenli ve insan onuruna yakışır yaşam koşullarına sahip olmasını devletin temel yükümlülüğü olarak tanımladığı hatırlatıldı.

Erişilebilirliğin bir ayrıcalık değil temel bir insan hakkı olduğu vurgulanarak, engelli bireylerin haklarının bir lütuf değil hukuk düzeninin ve sosyal devlet ilkesinin gereği olduğu ifade edildi.

İHD HATAY ŞUBESİ’NİN TALEPLERİ

İnsan Hakları Derneği Hatay Şubesi, deprem bölgesinde şu adımların acilen atılmasını talep etti:

• Tüm yol, kaldırım ve kamusal alanların erişilebilirlik standartlarına uygun hale getirilmesi
• Bozuk yollar, çukurlar ve geçiş engellerinin kaldırılması
• Toplu taşımada erişilebilirliğin eksiksiz uygulanması ve etkin denetim
• Engelli bireylerin sağlık, eğitim, rehabilitasyon ve sosyal hizmetlere engelsiz erişimi
• Yeniden inşa süreçlerinde engelli bireylerin ve örgütlerinin karar mekanizmalarına katılımının sağlanması
• Altyapı, hijyen, hava kalitesi ve güvenli yaşam koşullarının iyileştirilmesi

ENGELLİ YURTTAŞLAR YALNIZ DEĞİLDİR

Açıklamanın sonunda, deprem bölgesinde yaşayan engelli yurttaşların yalnız olmadığı vurgulanarak, eşitlik, erişilebilirlik, sağlıklı çevre hakkı ve insan onuruna yakışır yaşamın tüm yurttaşlar için vazgeçilmez temel haklar olduğu ifade edildi.