Hatay Akademik Meslek Odaları Koordinasyon Kurulu (HAMOK), 6 Şubat depremlerinin ardından yürütülen yargı süreçlerine ilişkin yaptığı açıklamada, gerçek adaletin ancak bilim, teknik ve hukuk temelinde; yetki ve sorumluluk dengesi gözetilerek sağlanabileceğini vurguladı.
6 Şubat 2023 depremlerinin ardından toplumda güçlü bir adalet talebinin oluştuğunu belirten HAMOK, bu talebin en samimi destekçilerinden biri olduklarını ifade etti. Yapılan basın açıklamasında, adaletin duygusal tepkilerle, kolektif suçlamalarla ya da mesleki linç girişimleriyle değil; bilimsel ve hukuki ilkeler çerçevesinde tesis edilmesi gerektiği belirtildi.
“YARGILAMALAR DAR BİR ÇERÇEVEYE SIKIŞTIRILIYOR”
HAMOK, deprem sonrası yürütülen soruşturma ve davaların büyük ölçüde yapım sürecinde görev alan kişiler üzerinden şekillendiğine dikkat çekerek, yapı üretim sürecinin çok aşamalı ve kolektif bir süreç olduğunu hatırlattı. Açıklamada; imar planları, ruhsatlandırma, denetim ve uygulama aşamalarının bir bütün olarak ele alınmamasının, sorumluluğun eksik ve hatalı biçimde tespit edilmesine yol açtığı ifade edildi.
Kurul, sürecin yalnızca tek bir halkasına odaklanılarak yürütülen yargılamaların, idari ve teknik sorumlulukların bütüncül biçimde ortaya konulmasını engellediğini ve gerçek sorumluların görünmez hale gelmesine neden olduğunu savundu.
“MASUMİYET KARİNESİ İHLAL EDİLİYOR”
HAMOK, mevcut soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde ciddi yargısal hatalar bulunduğunu öne sürerek, hiçbir teknik ve hukuki yetkisi, imzası ya da fiili müdahale imkânı olmayan kişiler hakkında dahi cezai işlemler başlatıldığını kaydetti. Bu durumun, hem gerçek sorumluların tespitini zorlaştırdığı hem de kamuoyunun doğru bilgilendirilmesinin önünde engel oluşturduğu ifade edildi.
BİLİRKİŞİ RAPORLARINA ELEŞTİRİ
Yargılamalara yön veren bilirkişi raporlarının niteliği de eleştirilen başlıklar arasında yer aldı. Açıklamada, uzmanlık alanı dışındaki kişilerce hazırlanan, teknik ve mevzuat hataları içeren raporların mahkeme kararlarını yanıltabildiği belirtildi. Bilimsel veriye dayanmayan, neden-sonuç ilişkisi kurmayan bu raporların hukuki süreci sağlıksız hale getirdiği kaydedildi.
“ASLİ NEDENLER GÖZ ARDI EDİLİYOR”
HAMOK, depremlerde yaşanan yıkımın temelinde yer alan sistematik sorunların göz ardı edildiğini belirterek; imar barışı ve af uygulamaları, ruhsatsız ve denetimsiz kat ilaveleri, taşıyıcı sistemlere yapılan bilinçsiz müdahaleler ile idari ve siyasi denetimsizliklerin yapı güvenliğini ortadan kaldırdığına dikkat çekti. Bu uygulamaların, ilgili meslek mensuplarının teknik kontrolü dışında gerçekleştiği vurgulandı.
ADİL YARGILAMA İÇİN DÖRT TEMEL İLKE
HAMOK, adaletin sağlanabilmesi için yargı süreçlerinin şu ilkeler doğrultusunda yürütülmesi gerektiğini açıkladı:
1. Yetki ve sorumluluk ilişkisinin net biçimde kurulması, ihmal ve kasıt ayrımının bilimsel olarak yapılması,
2. Zamanaşımı ve dönemsel mevzuatın dikkate alınması, geçmiş uygulamaların kendi yürürlükteki yönetmeliklerine göre değerlendirilmesi,
3. Bilirkişilik sisteminin uzmanlık ve etik ilkeler temelinde yeniden yapılandırılması,
4. Yargılamaların yalnızca geçmişi değil, geleceğe dönük yapı güvenliğini güçlendirmeyi hedeflemesi.
“GERÇEK ADALET BİLİMSEL HAKİKATLE MÜMKÜN”
Açıklamanın sonunda, gerçek adaletin ancak bilimsel gerçeklik, hukukun üstünlüğü ve mesleki sorumluluğun doğru tanımıyla sağlanabileceği vurgulandı. HAMOK, 6 Şubat depremlerinde yaşamını yitiren vatandaşların anısına yakışır bir hesaplaşma için sürecin takipçisi olacaklarını kamuoyuna duyurdu.
Foto-Haber: Neslihan Sağaltıcı
