İnsan Hakları Derneği (İHD) Hatay Şubesi, 19 Aralık Cezaevi Operasyonlarının yıldönümünde yaptığı basın açıklamasında, cezasızlık politikasına ve hapishanelerde süren hak ihlallerine dikkat çekti.
Açıklamayı İHD Hatay Şubesi Eş Başkanı Mürsel Tonguç Salmanoğlu okudu.
“CEZAEVLERİNDE İNSAN HAKLARI İÇİN MÜCADELE VE DAYANIŞMA GÜNÜ”
İHD Hatay Şubesi tarafından yapılan açıklamada, İnsan Hakları Derneği'nin 16-17 Kasım 2002 tarihlerindeki genel kurulunda 19 Aralık gününü “Cezaevlerinde İnsan Hakları İçin Mücadele ve Dayanışma Günü” olarak ilan ettiği hatırlatıldı.
Açıklamada, 19 Aralık 2000 tarihinde F Tipi Hapishaneleri protesto eden mahpuslara yönelik 20 cezaevinde eş zamanlı operasyon düzenlendiği belirtildi. Üç gün süren operasyonlarda 30 mahpus ve 2 kamu görevlisinin yaşamını yitirdiği, yaklaşık 300 mahpusun yaralandığı ifade edildi. Operasyonu protesto eden 2 bin 145 vatandaşın gözaltına alındığı, 58 kişinin tutuklandığı bilgisi paylaşıldı.
“ETKİN BİR YARGILAMA YAPILMADI”
Basın açıklamasında, operasyon sırasında kimyasal gaz kullanıldığı iddialarının araştırılmadığı ve sorumlular hakkında etkin bir yargı süreci işletilmediği vurgulandı. Devletin, insan yaşamını koruma yükümlülüğünü yerine getirmediği belirtilerek, ihlallerin bizzat devlet eliyle gerçekleştirildiği ifade edildi.
19 Aralık Katliamı ile ilgili davalardan birinin 17 Kasım 2025'te Bakırköy 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görüldüğü aktarılan açıklamada, olağanüstü zamanaşımı gerekçesiyle sanıklar hakkında düşme kararı verilmesinin “cezasızlık politikasının devamı” olduğu belirtildi.
TECRİT VE YENİ TİP HAPİSHANELER ELEŞTİRİLDİ
İHD Hatay Şubesi, 19 Aralık'tan bu yana tecrit uygulamalarının daha da ağırlaştığını, F Tipi Hapishanelerin yanı sıra Yüksek Güvenlikli, S Tipi ve Y Tipi Hapishanelerle yeni bir infaz sistemine geçildiğini kaydetti.
Açıklamada, bu hapishanelerde mahpusların günde yalnızca 1–1,5 saat havalandırmaya çıkarıldığı, kalan sürede mutlak izolasyona maruz bırakıldığı, kitap, gazete ve televizyona erişimin kısıtlandığı belirtildi. Bu uygulamaların ağır insan hakkı ihlalleri içerdiği ifade edildi.
“HASTA MAHPUSLARIN TAHLİYESİ ENGELLENİYOR”
Hasta mahpuslar konusuna da dikkat çekilen açıklamada, ağır hasta, ileri yaşta ve engelli mahpusların tahliyelerinin engellendiği, Adli Tıp Kurumu'nun “Cezaevinde kalabilir” raporlarıyla yaşam haklarının ihlal edildiği belirtildi.
İHD'nin Nisan 2025'te yayımladığı rapora göre, Türkiye hapishanelerinde en az 1412 hasta mahpus bulunduğu, bunlardan en az 335'inin durumunun ağır olduğu ifade edildi.
TALEPLER SIRALANDI
İHD Hatay Şubesi açıklamasında şu talepler kamuoyuyla paylaşıldı:
19 Aralık Katliamı'nda sorumluluğu bulunan tüm faillerin yargılanması
Tecrit ve izolasyon uygulamalarına son verilmesi, F Tipi, Yüksek Güvenlikli, S Tipi ve Y Tipi Hapishanelerin kapatılması
İdare ve Gözlem Kurullarının kaldırılması
İşkence ve kötü muameleye son verilmesi ve etkin soruşturmalar yürütülmesi
Mahpusların sağlık, adil yargılanma, beslenme ve iletişim haklarının sağlanması
Ağır hasta, engelli ve ileri yaşta mahpuslar başta olmak üzere tüm hasta mahpusların tahliye edilmesi
“MÜCADELEYE DEVAM EDECEĞİZ”
Açıklama, “İnsan hakları savunucuları olarak 19 Aralık Katliamı'nı unutmayacağız, hapishanelerdeki tüm hak ihlallerine karşı mücadelemizi sürdüreceğiz” ifadeleriyle sona erdi.
Foto-Haber: Nezahat Fırıncıoğulları
