İnsan Hakları Derneği (İHD) Hatay Şubesi, Antalya Yüksek Güvenlikli Kapalı Hapishanesi'nde tutulan Tahsin Sağaltıcı'nın açlık grevinin 75. gününde olduğunu duyurdu. Dernek, basın ve kamuoyunu bilgilendirerek hukuki destek talebinde bulundu.
İHD Hatay Şubesi'nin 29 Eylül 2025 tarihli başvurusuna dayanarak yaptığı açıklamada, kamuoyunda “kuyu tipi hapishane” olarak bilinen yüksek güvenlikli cezaevlerinde mahpusların ağır tecrit koşullarına maruz kaldığı vurgulandı. Açıklamada, mahpusların yalnızca 1-1,5 saat havalandırma yapabildiği, hücredeki tek pencerenin pipetin bile geçemeyeceği eleklerle kapatıldığı, bu durumun uzun süre göz sağlığına zarar verdiği ifade edildi. Ayrıca hücrelerde yatak ve tuvaleti gören kameraların bulunduğu, sohbet, kitap ve yayın haklarının ciddi şekilde kısıtlandığı bildirildi.
İHD, 14 Ağustos 2025 tarihinde yapılan açıklamada da Türkiye genelindeki açlık grevlerinin kritik bir aşamaya geldiğine dikkat çekti. Açıklamada verilen bilgiler şöyle:
Antalya Yüksek Güvenlikli Kapalı Hapishanesi'nden Bolu F Tipi'ne sevk edilen Serkan Onur Yılmaz, ölüm orucunun 277. gününde. Açıklamada Yılmaz'ın artık yürümekte güçlük çektiği, uyumakta zorlandığı, ellerinde, ayaklarında ve sırtında yaraların çıktığı; ayaklarında ciddi sinir ağrılarının başladığı belirtildi.
Sincan 2 No'lu Yüksek Güvenlikli Hapishanesi'nde tutulan Mithat Öztürk, açlık grevinin 183. gününde.
Sincan 1 No'lu Yüksek Güvenlikli Hapishanesi'nde Grup Yorum üyesi Ali Aracı, açlık grevinin 177. gününde.
Antalya Yüksek Güvenlikli Kapalı Hapishanesi'nden Kırıkkale F Tipi'ne sevk edilen Ayberk Demirdöğen, açlık grevinin 156. gününde.
Çorlu (Karatepe) Yüksek Güvenlikli Kapalı Hapishanesi'nde tutulan Fikret Akar, 136 gündür açlık grevinde.
Antalya Yüksek Güvenlikli Kapalı Hapishanesi'nde tutulan Ümit Çobanoğlu, 77 gündür açlık grevinde.
Aynı hapishanede tutulan Gürkan Türkoğlu, Tahsin Sağaltıcı ve Fırat Kaya, 18 gündür süresiz açlık grevinde.
Açıklamada, açlık grevi ve ölüm orucu yapan mahpusların, kendilerinin ve arkadaşlarının kuyu tipi olmayan başka hapishanelere sevk edilmesini talep ettikleri ifade edildi.
BM'DEN TÜRKİYE'YE UYARI
İHD Hatay Şubesi, Birleşmiş Milletler (BM) İşkenceye Karşı Komite'nin Türkiye'nin Beşinci Dönemsel Raporu'na atıfta bulunarak, yüksek güvenlikli hapishanelerde bazı mahpusların fiilen tek başına hücrelerde tutulmasından endişe duyulduğunu hatırlattı. Komite, tek başına hücreye kapatılmanın yalnızca istisnai durumlarda ve kısa süreli uygulanması gerektiğini vurguladı.
“YAŞAMA SES VERİN” ÇAĞRISI
İHD Hatay Şubesi açıklamasında, açlık grevi ve ölüm orucu yapan mahpusların koşullarının iyileştirilmesini talep etti:
“Açlık grevi ve ölüm orucu yapanların içinde bulunduğu koşulları anlamaya çalışıyor, bu eylemlere yol açan insan hakları ihlallerine dikkat çekiyoruz. Ölümü aşmanın yolu, iletişim kanallarını açık tutarak temel hak ve özgürlükleri merkeze alan çözümler üretmektir.”
Dernek, Adalet Bakanlığı'nı mahpusların taleplerine kulak vermeye ve kuyu tipi hapishanelerin kapatılmasını sağlayacak adımlar atmaya çağırdı. Açıklama şu sözlerle sona erdi:
“Adil yargılanma hakkı da sağlık hakkı kadar yaşamsal bir haktır. Yetkilileri iletişim içinde çözüm bulmaya çağırıyoruz. Başta siyasal iktidar olmak üzere herkese sesleniyoruz: İnsanın sahip olduğu onur ve değere saygı gösterin, yaşama ses verin.”
KUYU TİPİ HAPİSHANE NEDİR?
Kamuoyunda “kuyu tipi hapishane” olarak adlandırılan yüksek güvenlikli cezaevleri, mahpusların dış dünyadan neredeyse tamamen izole edildiği, dar ve yüksek duvarlarla çevrili yapılardır. Bu cezaevlerinde hücreler genellikle tek kişiliktir; mahpusların diğer tutuklu veya hükümlülerle temas etmesi, sohbet ya da ortak etkinliklere katılması büyük ölçüde engellenir.
İnsan hakları örgütleri bu uygulamayı “tecritin kurumsallaşmış biçimi” olarak nitelendiriyor ve mahpusların fiziksel ve psikolojik bütünlüğünü tehdit ettiğini belirtiyor.
Foto-Haber: Nezahat Fırıncıoğulları
