İnsan Hakları Derneği (İHD) Hatay Şubesi, Türkiye genelinde eş zamanlı olarak yapılan basın açıklaması kapsamında Hatay’da da kamuoyuna seslendi. Açıklamayı İHD Hatay Şube Eş Başkanı Mürsel Tonguç Salmanoğlu okudu.
“TARİHİ BİR SÜREÇTEN GEÇİLİYOR”
Açıklamada, Türkiye’nin Kürt meselesinin demokratik ve barışçıl çözümü açısından önemli ancak belirsizlikler içeren bir süreçten geçtiği belirtildi. 1 Ekim 2024’te başlayan sürecin, PKK’nin silah bırakma ve kendini feshetme kararıyla somut bir aşamaya evrildiği ifade edilerek, silahların susmasının toplumda memnuniyet yarattığı vurgulandı.
İHD, çatışmalı ortamın sona ermesinin yaşam hakkı ihlallerini ortadan kaldırması açısından önemli olduğunu belirterek, bunun tek başına kalıcı barış için yeterli olmayacağına dikkat çekti.
“HUKUKİ GÜVENCE OLMADAN KALICI BARIŞ MÜMKÜN DEĞİL”
Açıklamada, hukuki reformlarla desteklenmeyen müzakere süreçlerinin kalıcı barışla sonuçlanamayacağı ifade edildi. 2013–2015 yılları arasındaki çözüm sürecinin başarısızlıkla sonuçlanmasında, gerekli hukuki ve idari düzenlemelerin hayata geçirilmemesinin etkili olduğu hatırlatıldı.
Dünya örneklerine de atıf yapılan açıklamada, yasal zemine oturtulmayan süreçlerin kesintiye uğrama ve geriye dönüş riski taşıdığı vurgulandı.
MECLİS KOMİSYONU RAPORU HATIRLATILDI
Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun nihai raporunun üzerinden iki aydan fazla süre geçmesine rağmen somut adım atılmamasının endişe verici olduğu belirtildi. Siyasi aktörlerin reformlar için çeşitli takvimler işaret etmesine karşın ilerleme sağlanmadığı ifade edildi.
“SÜREÇ STRATEJİK BİR YAKLAŞIMLA ELE ALINMALI”
İHD, hükümetin Kürt meselesini yalnızca güvenlik perspektifiyle değil, temel hak ve özgürlükler çerçevesinde stratejik bir yaklaşımla ele alması gerektiğini vurguladı. Sürecin, demokratikleşme, kalıcı iç barış ve bölgesel istikrar hedefleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.
YASAL DÜZENLEME ÇAĞRISI
Açıklamada, silahsızlanma sürecinin yasal güvence altına alınması gerektiği belirtilerek, PKK’nin silah bırakmasına ilişkin kapsamlı bir çerçeve yasanın gecikmeden çıkarılması çağrısı yapıldı. Bu yasanın:
Kapsayıcı ve açık olması,
Keyfi uygulamaları önleyecek güvenceler içermesi,
Silah bırakanların sosyal ihtiyaçlarına yönelik destek mekanizmaları oluşturması,
Sürecin denetimi için Meclis bünyesinde çok partili bir izleme komisyonu kurulmasını içermesi gerektiği ifade edildi.
DEMOKRATİKLEŞME ADIMLARI TALEBİ
İHD, kalıcı barış için bir dizi hukuki ve idari düzenlemenin hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti. Açıklamada öne çıkan talepler arasında şunlar yer aldı:
AİHM ve AYM kararlarının uygulanması,
Kayyım uygulamasına son verilmesi ve seçilmişlerin göreve iadesi,
Hasta mahpusların serbest bırakılması,
İdare ve Gözlem Kurulları’nın kaldırılması,
Tutuksuz yargılamanın esas alınması,
KHK ile ihraç edilenlerin göreve iadesi,
Terörle Mücadele Kanunu’nun kaldırılması ve ilgili mevzuatın yeniden düzenlenmesi.
“TARİHİ FIRSAT KAÇIRILMAMALI”
İHD, çatışmasızlık ve silahsızlanmayla ortaya çıkan sürecin kalıcı barışa dönüşmesi için siyasi ve hukuki adımların gecikmeden atılması gerektiğini belirterek, bu yöndeki çağrısını yineledi.
