Van'da kaybolan ve 15 Ekim 2024'te cansız bedenine ulaşılan Rojin Kabaiş'in dosyası, bir yıldır sürüncemede bırakılıyor.
İHD Hatay Şubesi Kadın Komisyonu, olayda cezasızlık ve Adli Tıp uygulamalarını eleştirdi.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi Rojin Kabaiş, 27 Eylül 2024'te kaldığı KYK yurdundan çıktıktan sonra kaybolmuş, 15 Ekim 2024'te Molla Kasım sahilinde hayatını kaybetmiş olarak bulunmuştu. Ancak Kabaiş'in dosyası, tıpkı benzer kadın ölümlerinde olduğu gibi bir yıldır sonuçlandırılmadı.
“ROJİN KABAİŞ DOSYASI: ADLİ TIP VE CEZASIZLIK GERÇEĞİ”
İnsan Hakları Derneği (İHD) Hatay Şubesi Kadın Komisyonu üyesi Sevilay Elmas, okuduğu basın açıklamasında, dosyanın “intihar” şüphesi gerekçe gösterilerek sürüncemede bırakıldığını belirtti. Elmas, bu yaklaşımın soruşturmayı daraltan ve olası fail ya da faillerin korunmasına yol açan bir politika olarak uygulandığını ifade etti. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Bu tutum, cezasızlık politikasının bir sonucu olarak şüpheli ölüm dosyalarının etkin biçimde soruşturulmamasına ve olası faillerin toplum içinde serbestçe dolaşmaya devam etmesine neden oluyor. Adli Tıp Kurumu, bu coğrafyada hem devlet suçlarının örtbas edilmesinde hem de erkek faillerin aklanmasında tek resmi delil merkezi olarak işlev görüyor. Bu durum, dosyanın bir yıldan uzun süredir sonuçlanamamasının yanı sıra, kadınların adalete erişimini sistematik olarak engelliyor.”
Olay, bir kadının yaşam hakkının gasp edilmesi ve şüpheli ölüm olarak kayıtlara geçirilmesi üzerinden, toplumsal cinsiyetin adli mekanizmalarla nasıl çarpıtıldığını ortaya koyuyor. Elmas, Adli Tıp raporlarının eksik veya şüpheli incelemeler neticesinde fail lehine delil oluşturduğunu ve kadınların yaşam hakkına yönelik ihlallerin görünmez kılındığını vurguladı:
“Adli Tıp Kurumunun uygulamaları, eril yargı anlayışını ve cezasızlık politikasını güçlendiren bir araç haline gelmektedir; dolayısıyla kadın cinayetlerini dolaylı biçimde meşrulaştıran ve yaygınlaştıran bir etki yaratmaktadır.”
Elmas, Türkiye Cumhuriyeti'nin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmesinin ardından kadınlara yönelik koruma mekanizmalarının zayıfladığını belirterek, devletin kadınları şiddetten koruma ve yaşam hakkını güvence altına alma yükümlülüğünü yeterince yerine getirmediğini söyledi. Açıklamada, Rojin Kabaiş dosyası özelinde değil, ülke genelinde meydana gelen kadın ölümleri bakımından da cezasızlık politikalarının sürdürüldüğüne dikkat çekildi:
“Bu cezasızlık pratikleri, kadınların yaşam hakkı, adalete erişim ve etkin soruşturma haklarını ihlal etmektedir. Özellikle Kürt coğrafyasında kadınlar, etnik ve cinsiyet temelli şiddetin kesiştiği bir alanda yaşamaktadır. Devlet mekanizmaları ve Adli Tıp Kurumu, kadın ölümlerinin gerçek nedenlerini ortaya koymak yerine, failin korunmasına hizmet eden raporlar üretmekte ve aileleri yıllarca adalet beklemek zorunda bırakmaktadır. Bu durum, kadınların ve ailelerinin güvenliğini doğrudan tehdit etmektedir.”
İHD, basın açıklamasında kamuoyuna ve ilgili kurumlara dört temel çağrı yaptı:
1. Rojin Kabaiş dosyası başta olmak üzere tüm kadın ölümleri dosyalarının derhal ve etkin şekilde soruşturulması sağlanmalı.
2. Şiddetin, kadın cinayetlerinin ve işkencelerin belgelenmesinde Adli Tıp Kurumu'nun tek yetkili merkez durumundan çıkarılması; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları doğrultusunda bağımsız hekim ve hastane raporlarının da delil olarak kabul edilmesi yönünde tereddüde yer bırakmayacak hukuki düzenlemeler yapılmalı.
3. İstanbul Sözleşmesi yeniden imzalanmalı ve kadınların korunma ile yaşam hakkı güvence altına alınmalı.
4. Cezasızlık politikalarına son verilmeli, kadın cinayetleri fail ve devlet sorumluluğu bağlamında görünür kılınmalı.
Elmas, İHD olarak kadınların yaşam hakkı mücadelesini sahiplenmeye devam edeceklerini, devletin ve Adli Tıp ile yargı mekanizmalarının kadın düşmanı uygulamalarına karşı hak temelli, şeffaf ve etkin adalet talebini yükseltmeye devam edeceklerini kaydetti.
Foto-Haber: Neslihan Sağaltıcı
