Hatay'ın Samandağ ilçesinde, inşaat ve faaliyet ruhsatı olmadan kurulan beton santraline karşı yürütülen iki yıllık hukuk mücadelesinde önemli bir gelişme yaşandı.
Hatay Samandağ Atatürk Mahallesi Çevreyolu Caddesi üzerinde faaliyet gösteren ve “kanser santrali” olarak nitelendirilen beton tesisine karşı, çevre örgütleri ve bölge halkının yaklaşık iki yıldır sürdürdüğü hukuki mücadele sonuç verdi. Samandağ Ekoloji Grubu adına açıklama yapan Mevlüd Oruç, Danıştay'ın santral sahiplerinin yürütmeyi durdurma talebini reddettiğini duyurdu. Oruç, “Hukuk herkes ve bütün işletmeler için geçerlidir” ifadelerini kullandı.
Santral, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Hatay İl Müdürlüğü'nün iki kez verdiği “ÇED kapsam dışı” kararlarının Hatay İdare Mahkemesi tarafından iptal edilmesinin ardından tartışma konusu olmuştu. Beton santrali, imar planında meskun alan olarak belirlenen bölgede kurulması yasak olmasına rağmen, yasa ve yönetmeliklerin öngördüğü kuralları çiğneyerek faaliyet yürütüyordu.
SAĞLIK VE ÇEVRE TEHLİKESİ
Santralden yayılan PM10 ve PM2,5 olarak bilinen ince tozların solunum yollarına ciddi zararlar verdiği belirtiliyor. Silika tozu gibi gözle görülemeyen parçacıkların akciğerlere ulaşarak ölümcül solunum yolu hastalıklarına yol açtığı, ayrıca bronşit, zatürre, astım ve akciğer kanseri riskini artırdığı vurgulandı. Ağır tonajlı araç trafiği, gürültü ve toz kirliliği ile santralin çevrede yaşayanların sağlığını tehdit ettiği bildirildi.
Oruç, santralin bitkilere, tarım alanlarına, su kaynaklarına ve endemik canlıların yaşam alanlarına da ciddi zararlar verdiğini belirterek, tesisin eğitim kurumlarına, konut alanlarına ve çocukların bulunduğu yaşam alanlarına uzak başka bir yere taşınması gerektiğini ifade etti.
HUKUKİ SÜREÇ VE KAZANIMLAR
Hatay İdare Mahkemesi, santralin hukuksuz faaliyetini durdurma kararı verirken, santral sahiplerinin Danıştay'a yaptığı yürütmeyi durdurma başvurusu reddedildi. Mevlüd Oruç, “Hukuk, devlet ve toplumun temelidir. Hukuka, mevzuata ve topluma saygısızlık kabul edilemez” dedi. Beton santrallerinin kirletici ve sağlığa zararlı işletmeler olarak sınıflandırıldığını hatırlatan Oruç, “Ne üretseler üretsinler, hiçbir işletme hukuktan üstün olamaz” ifadelerini kullandı.
Santrale karşı yürütülen mücadele, bölge halkı ve çevre örgütleri tarafından hem doğa hem de toplum sağlığının korunması açısından önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor. Hukuki süreç, benzer çevresel ve sağlık riskleri taşıyan tesisler için de emsal teşkil ediyor.
Foto-Haber: Nezahat Fırıncıoğulları
