Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu Genel Başkanı Nuri Kolaylı, sektörde yıllardır çözülemeyen yapısal sorunlar nedeniyle 10 Ocak'ın bir “basın bayramı” değil, “dayanışma ve mücadele günü” olarak görüldüğünü belirterek kapsamlı bir mesleki düzenleme çağrısı yaptı.
Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu (TGK) Genel Başkanı Nuri Kolaylı, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü kapsamında yaptığı yazılı açıklamada, basın emekçilerinin karşı karşıya olduğu sorunların her geçen yıl ağırlaştığını söyledi. Kolaylı, mevcut tablo nedeniyle 10 Ocak'ı bir bayram olarak değil, “dayanışma ve mücadele günü” olarak değerlendirdiklerini ifade etti.
“BASIN SEKTÖRÜ 2026'YA AĞIR SORUNLARLA GİRDİ”
Ekonomik baskılar, güvencesiz istihdam, dijital mecralardaki hukuki belirsizlikler ve mesleki itibar kaybının sektörün temel sorunları olmaya devam ettiğini belirten Kolaylı, bu sorunların ertelenmeden ele alınmasının yalnızca basın çalışanları için değil, demokrasinin işleyişi açısından da kritik önem taşıdığını vurguladı.
Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu'na bağlı 9 gazeteciler federasyonu ile 91 cemiyet ve basın meslek örgütü adına konuşan Kolaylı, medya kuruluşlarının ve basın çalışanlarının karşılaştığı sorunların artık “sürdürülemez” bir noktaya ulaştığını dile getirdi.
“MESLEKİ BOŞLUK, ETİK DIŞI YAYINCILIĞI TEŞVİK EDİYOR”
Kolaylı açıklamasında şu görüşlere yer verdi:
“Yaşadığımız ağır sorunlar nedeniyle 'bayram' değil 'dayanışma günü' olarak andığımız 10 Ocak vesilesiyle mesleğimizin içinde bulunduğu tabloyu kamuoyunun dikkatine sunmak istiyoruz. Basın sektöründe yaşanan yapısal sorunlar çözüme kavuşturulmadıkça mesleğimiz itibar kaybetmeye, gazeteciler güvencesizleşmeye devam edecektir.”
Uzun yıllardır dile getirdikleri temel ihtiyacın kapsamlı bir mesleki düzenleme olduğunu belirten Kolaylı, basın özgürlüğünden çalışma koşullarına, internet ve dijital yayıncılık mevzuatından mesleki standartlara kadar birçok alanda güncel ve uygulanabilir yasal düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Mesleki düzenleme eksikliğinin etik dışı ve tehdit–şantaja dayalı yayıncılığı teşvik ettiğini vurgulayan Kolaylı, “Hiçbir mesleki birikimi olmayan kişilerin 'gazeteci' kimliği altında sektöre girmesi, yasal boşluklardan yararlanan çıkar odaklarının önünü açmaktadır. Bu tablo, gerçek gazeteciliğe zarar vermektedir.” dedi.
“1961'İN BİLE GERİSİNDEYİZ”
10 Ocak 1961'de yürürlüğe giren 212 sayılı yasanın tarihsel önemine dikkat çeken Kolaylı, gazetecilere sağlanan hakların büyük oranda ortadan kalktığını belirtti.
“212 sayılı yasa; gazetecilerin sigortalı çalışmasını, kıdem ve ihbar tazminatı haklarını, izin haklarını ve en önemlisi gazetecilik faaliyetlerini özgürce yapabilmelerini güvence altına almıştı. Ancak bugün çalışma koşulları ne yazık ki 1961'in bile gerisindedir. Bu nedenle 10 Ocak'ı bir bayram olarak kutlamamız mümkün değildir.” diyen Kolaylı, basın özgürlüğünün ve ifade özgürlüğünün demokratik toplumlar için vazgeçilmez olduğunu ifade etti.
Kolaylı açıklamasını, “Özgür basın yoksa demokrasi de eksik kalır. Ülke olarak basının sorunlarını görmezden gelmek yerine çözmek zorundayız. Gerçek anlamda bir Basın Bayramı'na ancak mesleğin onurunu ve gazetecinin haklarını esas alan bir anlayışla ulaşabiliriz.” sözleriyle tamamladı.
10 OCAK'IN TARİHÇESİ
5953 sayılı Basın İş Kanunu'nda, 10 Ocak 1961 tarihinde yürürlüğe giren 212 sayılı yasa ile yapılan düzenlemeler, basın çalışanlarına önemli haklar sağladı ve bu tarih “Basın Bayramı” olarak kabul edildi. Ancak basın işverenleri yasayı protesto ederek gazeteleri üç gün yayımlamadı. Gazeteciler ise habersiz kalmaması için okura “Basın” adlı gazeteyi çıkararak dayanışma örneği sergiledi.
Medya sektöründe 1990'lardan itibaren değişen sermaye yapısı ve uygulamadaki aşınmalar nedeniyle 212 sayılı yasayla kazanılan haklar büyük ölçüde kaybedildi. Bu nedenle 10 Ocak, bugün hâlâ bir bayramdan çok gazetecilerin hak, özgürlük ve meslek onuru için sürdürdüğü mücadelenin simgesi olmayı sürdürüyor.
Foto:Haber merkezi-Haber: Neslihan Sağaltıcı
